1. Ana Sayfa
  2. TANITIM
  3. Velayet Davası Nedir? Kapsamı Nedir?

Velayet Davası Nedir? Kapsamı Nedir?

Ekran Alıntısı
vanhaber.com.tr

Velayet Davası Nedir?

Velayet davası boşanma ile sonuçlanan evliliklerde,  çocukların olması durumunda çocuğun anne veya babanın velayetine verilmesidir. Buna hâkim karar verir.Hâkim gerek görmedikçe çocuk anne veya babanın velayeti altında kalır.

Velayet Nedir?

Velayet boşanmanın gerçekleştiği durumlarda çocukların her türlü ihtiyacının eğitim, öğretim,  korunma bakım,  temsil edilme gibi durumu kapsayan ayrıca çocukların sahip olduğu mallara ilişkin hakları üzerinde yetki ve sorumlulukları içine alan bir durumdur. Anne ve babaya ait olan çocukların her türlü bakımı,  haklarını içine alır.   Görevleri onları korumak,  kollamak,  geçimini sağlamak,  eğitim ve öğretimlerinde yardımcı olmak ve yetiştirilmelerini sağlamak amacıyla gerçekleştirilir.

Velayetin Kaldırılması Veya Değiştirilmesi Mümkün Müdür?

Velayet, boşanma davası ile sonuçlanan evliliklerde çocukların geleceğini güvence altına alma mantığına dayanır.  Velayetin değiştirilmesi,  geçerli gerekçe sunulması durumunda hâkimin inisiyatifi ile gerçekleşir.

Evlilikte Velayet Uygulaması Nasıl Kullanılır?

Evlilik kurumu sürdüğü müddetçe çocuklar anne ve babanın birlikte velayeti altındadır. Ancak boşanma durumunda hâkim velayeti anne veya babadan birine verir. Velayet anne veya babadan birinin ölümü durumunda,  ise çocuk kime bırakılmışsa o tarafta kalır.  Velayet o kişiye ait olur.

Anne Ve Babanın Boşanması Durumunda Velayet Nasıl Kullanılır?

Anne ve babanın evli olmaması durumunda çocuğun velayeti anneye aittir. Ancak anne hayatta değil ise velayet için vasi tayin edilir. Velayet bu durumda babaya verilir.

Üvey Çocukların Olması Durumunda Velayetin Kapsadığı Alanlar

Eşler,  çocuk sahibi olan kişiler üvey çocuklarına da aynı şekilde bakmakla yükümlüdürler.Bu evliliklerde çocuk iki kişinin velayeti altında ve en iyi şekilde bakılma zorunluluğunu kapsar.

Velayetin Kapsamı Nedir?

Boşanma durumunda anne ve baba çocuğun her türlü ihtiyacını bakım eğitim-öğretim konusunda ve bütün menfaatlerini korumakla ve uygulamakla yükümlüdürler. Çocuk da anne ve babasının sözünü dinlemek zorundadır. Çocuk velayeti bulunan anne ve babasının rızası durumunda hareket eder. Onlara sormadan başka bir eve çıkamaz ve hiçbir koşulda onlardan alınamaz.  Ancak bu durum yasal koşullarla mümkündür. Velayet altında bulunan çocuğun eğitimi,  bakımı her türlü fiziksel ve psikolojik gelişimini sağlamakla ve korumak vasinin yükümlülüğündedir.  Zihinsel çocuklarda özel eğitim gerektiren durumlarda her türlü olanağı sağlamakla yükümlüdürler. Çocuğun alacağı dini eğitim konusundaki karar hakkı anne ve babaya aittir.

Ancak çocuk ergen ise kendi dinini kendisi seçme özgürlüğüne sahiptir. Diğer vasiler velayetleri altında bulunan çocukları her türlü yasal olarak temsil etme hakkına sahiptir.  Ancak anne babanın izniyle çocuk konusunda karar verebilirler.  Bunun dışında velayet hakkı tamamen anne ve babaya aittir. Velayeti altında bulunan çocuk anne babasının rızası dâhilinde yasal işlem yapabilir. Çocuğun her türlü bakımı,  menfaati,  eğitimi-öğretimi,  gelişmesi herhangi bir şekilde tehlike ile karşılaştığında anne ve baba bu sorunun üstesinden gelemeyecek durumda olmalarının halinde, hâkim çocuğun korunması için gerekli önlemleri alır.

 

Çocukların Ebeveynler Dışındaki Kurumlara Verilmesi

Çocuklar terk edilmiş veya zihinsel gelişimi tehlike altında bulunan çocuğun yaşam koşullarının kötü olması durumunda hâkim çocuğu anne ve babadan alıp bir kuruma yerleştirme yetkisine sahiptir. Anne baba maddi olarak çocuğun geçimini sağlayamayacak durumda olmazsa çocuk bakım evine yerleştirilerek,  bütün giderleri devlet tarafından karşılanır.

Velayet Hangi Gerekçelerle Değiştirilir?

Velayet çocuğun anne veya babasından birine verilmesi durumudur. Ancak verilen taraf koşullarının değişmesi veya sonradan olumsuz koşulların gelişmesi durumunda anne veya baba velayeti almak için dava açabilir. Ancak velayetin değiştirilmesi için somut ve geçerli gerekçelerin bulunması gerekir.  Bu durum ancak velayetin istismar edilmesi durumunda gerçekleştirilir. Velayetin değiştirilmesi koşullarından biri anne veya babanın başka bir kişiyle evlenmesi veya şehir veya ülke değiştirmesi ölmesi gibi durumlarda zorunluluk arz eder.

Anne veya babanın rızası ile velayet diğer kişiye geçirilir. Ancak velayetin değiştirilmesi kanunen hüküm altındadır. Bunun önemli sebeplerinden biri çocuğun diğer ebeveyn ile görüşmesinin engellenmesi,  çocuğun sorumluluğunun yerine getirilmemesi veya anne ve babanın tekrar evlenmesi durumunda velayet hükmü değiştirilebilir. Velayetin kaldırılması çocuğun korunmasına yönelik önlemler alındığı halde,   bundan bir sonuç alınamaması durumunda ve hakimin inisiyatif kullanarak vereceği kararla velayet kaldırılabilir.  Bu durumda anne veya babanın hastalanması,  velayet sorumluluğunu yerine getirmemesi,  anne veya babanın tecrübesiz oluşu velayetin kaldırılmasını gündeme getirebilir.

Velayetin anne veya babadan ikisinden birden kaldırılmasının söz konusu olduğu durumlarda çocuğun velayeti hâkim tarafından atanan bir vasiye verilir.  Birden fazla çocuğun olması durumunda da velayet aynı vasiye verilir. Anne veya babanın tekrar evlenmeleri durumunda velayetin kaldırılması için herhangi bir yasal işlemin yapılmasına gerek yoktur. Anne ve babanın sorumlulukları aynen devam eder. Ancak çocuğun maddi olarak geçimini anne-baba sağlayamaması durumunda,  bunu devlet üstlenir ve bu devlet tarafından karşılanır. Ancak nafaka ile ilgili durum geçerliliğini korumaya devam eder.

Velayet Davası İçin Çocuğun Yaşının Müsait Olması Durumunda Görüşünün Sorulması

Çocuğun yaşı görüşünün sorulabilecek bir yaşta olması durumunda Çocuk Hakları Sözleşmesi devreye girer ve çocuğa duruşmada herkesin önünde görüşü sorulur. Velayet davasında çocuğun görüşünün sorulma yaşı 12’dir.

Velayet Anneye Mi Aittir?

Velayet davalarında çocuğun velayetinin kime verileceği konusunda en önemli belirleyici çocuğun yaşıdır. Çocuğun yaşının anneye muhtaç olacak yaşta olması, annenin bakım ve şefkatine ihtiyacı olması durumunda çocuğun kişisel gelişimi dikkate alınarak çocuğun velayeti anneye verilir. Özellikle 3 yaşına kadar olan çocuğun velayeti kesinlikle anneye verilir. Böyle durumlarda çocuğun velayetinin babaya verilmesi neredeyse mümkün değildir.  Ancak kusurlar değerlendirildiğinde çocuğun annenin yanında kalması yaşamını tehlikeye sokacak durumlarda ise,  çocuğun velayeti babaya verilebilir.

Böyle bir kararın verilebilmesi için annemin var olan yaşam koşulları dikkate alınarak yaşadığı ev,  ne kadar para kazandığı ve yaşam tarzı dikkate alınarak karar verilir. Çocuk 3 yaşının üzerinde ise ve çocuğun annenin bakımına fazla ihtiyacı olmadığı düşünüldüğünde babaya verilebilir.  Ancak bu durumda çok kolay karar verilen bir durum değildir.  Bu kararı verilebilmesi de belli koşullara bağlıdır. Annenin çocuğa iyi bakamaması,  sağlığını koruyamaması,  ona zarar vermesi durumunda velayet babaya verilebilir. Annenin ekonomik koşullarının çocuğu bakmaya müsait olmaması durumunda çocuğun velayeti babaya verilebilir. Annenin hasta veya çocuğa bakamayacak durumda olması durumunda velayet babaya verilebilir. Böyle durumlarda hâkim çocuğun velayetinin kime verileceğine karar verir.

Velayetin Değiştirilmesi İçin Çocuğa Fikri Sorulur Mu?

Velayetin değiştirilmesinin söz konusu olduğu durumlarda,  Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi dikkate alınarak ve çocuk 12 yaşını tamamlamış durumda ise velayeti konusunda kendisine sorulur.  Bu yaş grubu çocuklar kendilerini rahatlıkla ifade edebilir.

Çocuğun Annede Kalması Durumunda Baba Çocuğu Nasıl Görür?

Mahkeme kararıyla çocuğun velayetinin anneye bırakılması durumunda hâkim babanın çocuğu hangi gün ve saatlerde göreceğini karara bağlar. Bu durum 2 hafta veya hafta sonları olarak değişiklik gösterebilir. Tatil veya bayramlarda çocuk yatılı olarak da babasında kalabilir.  Özel günlerde çocuğun babası ile ilişkisinin devamlılığı ve sağlığı açısından gerekli olduğu için bu konuda esneklik gösterilebilir.

Kaynak: https://www.cetinkayahukuk.com/bosanma-davasi-nasil-acilir/

Sosyal medya hesaplarımızı takip etmeyi unutmayınız.

Facebook     Instagram     Twitter     Pinterest     Youtube

Diğer makaleleri okumak için lütfen buraya tıklayınız.

Yorum Yap

Yorum Yap